Boşanmada Mal Paylaşımı Sandığınız Kadar Basit Değil
Türkiye'de boşanma davaları yalnızca evlilik birliğinin sona erdirilmesiyle sınırlı kalmıyor. Eşlerin evlilik süresince edindikleri taşınmazlar, araçlar, banka birikimleri ve diğer mal varlıkları da hukuki uyuşmazlıklara konu olabiliyor.
Özellikle konut ve otomobil fiyatlarının yükselmesi, boşanma sırasında yapılan mal varlığı hesaplamalarının ekonomik önemini artırıyor. Eşler arasında en fazla tartışma yaratan sorulardan biri ise tapusu veya ruhsatı yalnızca bir kişinin üzerinde bulunan malın paylaşımına ilişkin oluyor.
Türk Medeni Kanunu'na göre mal paylaşımı, yalnızca mülkiyet belgesinde kimin adının yazdığına göre belirlenmiyor. Malın ne zaman ve hangi kaynaklarla edinildiği, eşlerin tabi olduğu mal rejimi ve varsa borçlar da değerlendirmeye alınıyor.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Akdivit Hukuk Bürosu Kurucusu Avukat Ezgi Akdivit Lafcı, boşanma sonrasındaki mali hesaplamaların teknik bir hukuki süreç olduğunu vurguluyor.
Lafcı, yayımladığı değerlendirmede mal rejiminin tasfiyesinde kişisel mallar, edinilmiş mallar, borçlar ve mal varlığının güncel değerinin birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor.
Evlilikte Alınan Ev veya Araç Her Zaman Eşit mi Paylaşılır?
Boşanma aşamasındaki çiftler arasında yaygın olan düşüncelerden biri, evlilik sırasında satın alınan bütün malların otomatik olarak ikiye bölüneceği yönünde.
Ancak Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen edinilmiş mallara katılma rejimi, bu konuyu daha kapsamlı biçimde ele alıyor.
1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak uygulanan edinilmiş mallara katılma sistemi kapsamında, eşlerin evlilik süresince çalışarak veya karşılığını ödeyerek elde ettikleri değerler kural olarak edinilmiş mal niteliği taşıyor.
Buna karşılık evlilikten önce sahip olunan mallar ile miras veya bağış yoluyla kazanılan mal varlıkları genel olarak kişisel mal kabul ediliyor.
Bu ayrım, boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek katılma alacağının hesaplanması bakımından önem taşıyor.
Avukat Ezgi Akdivit Lafcı'nın mal paylaşımına ilişkin açıklamalarında da hesaplamanın yalnızca malın mevcut değerinden ibaret olmadığı, edinilmiş malların ve borçların birlikte değerlendirilmesi gerektiği üzerinde duruluyor.
Dolayısıyla evin yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olması, diğer eşin kanundan doğan olası alacak haklarının bulunmadığı anlamına gelmiyor.
Ancak her evlilikte doğrudan yüzde 50 oranında mülkiyet devri yapılacağı sonucuna varmak da doğru değil. Uygulanacak mal rejimi ve kişisel mallardan yapılan katkılar, ortaya çıkacak alacağın miktarını değiştirebiliyor.
Avukat Ezgi Akdivit Lafcı: Malın Güncel Değeri Önem Taşıyor
Boşanmada mal paylaşımına ilişkin en dikkat çekici konulardan biri de taşınmazların hangi tarihteki değerlerinin esas alınacağı.
Özellikle birkaç yıl önce satın alınan bir konutun dava sürecinde önemli ölçüde değer kazanması, taraflar arasında yeni hesaplama tartışmalarını gündeme getirebiliyor.
Avukat Ezgi Akdivit Lafcı, mal paylaşımının hesaplanmasına ilişkin yayımladığı yazısında şu ifadeleri kullanıyor:
“Malların değeri, davanın açıldığı günkü fiyat değil; karar tarihine en yakın piyasa değeri üzerinden hesaplanır.”
Türk Medeni Kanunu'nun mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hükümleri, malların niteliği ve değerleme anı bakımından farklı esaslar içeriyor.
Bu nedenle özellikle gayrimenkul, araç ve şirket paylarına ilişkin hesaplamalarda malın hangi tarihte edinildiği, tasfiye sırasında mevcut olup olmadığı ve hangi değerin dikkate alınacağı önem kazanıyor.
Güncel piyasa koşullarının belirlenmesinde bilirkişi incelemeleri de davanın özelliklerine göre gündeme gelebiliyor.
Krediyle Alınan Evlerin Borçları Nasıl Hesaplanıyor?
Evlilik süresince konut kredisiyle satın alınan taşınmazlar, mal paylaşımında ayrıca değerlendirilmesi gereken konular arasında bulunuyor.
Bir evin edinilmiş mal sayılması, kredi borcunun hesaplama dışında bırakılacağı anlamına gelmiyor. Malın edinilmesinde kullanılan kaynaklar, kredi ödemelerinin yapıldığı dönem ve kalan borçlar hesaplamayı etkileyebiliyor.
Akdivit Hukuk Bürosu'nun kurucusu Ezgi Akdivit Lafcı da konuya ilişkin yazısında bilirkişi incelemesinde mal varlığı değerleriyle borçların birlikte ele alındığını belirtiyor.
Özellikle evlilik süresince yapılan ödemeler ile mal rejiminin sona ermesinden sonraki ödemelerin ayrıştırılması, somut dosyanın koşullarına göre önem taşıyabiliyor.
Bu noktada banka kayıtları, kredi sözleşmeleri, ödeme belgeleri ve tapu kayıtları gibi belgeler hukuki değerlendirmenin temelini oluşturabiliyor.
Miras Kalan Ev Boşanmada Paylaşılır mı?
Boşanma davalarında sıkça karşılaşılan bir diğer soru da miras yoluyla edinilen taşınmazlarla ilgili.
Türk Medeni Kanunu'nun 220. maddesine göre eşlerden birinin miras yoluyla edindiği mal varlığı, kural olarak kişisel mal niteliği taşıyor.
Bu nedenle miras kalan bir evin, yalnızca evlilik süresinde miras alınmış olması sebebiyle edinilmiş mal olarak paylaşılması gerekmiyor.
Ancak kişisel bir malın iyileştirilmesine veya değerinin artırılmasına diğer eşin karşılıksız katkıda bulunması durumunda, kanuni koşulların oluşması hâlinde değer artış payı alacağı gündeme gelebiliyor.
Avukat Ezgi Akdivit Lafcı, mal paylaşımı konusunda yayımladığı değerlendirmede de eşlerden birinin diğerine ait malın değerini artırmak amacıyla yaptığı katkıların hesaplamada önem taşıyabileceğini belirtiyor.
Bu ayrım, özellikle miras kalan taşınmazlarda yapılan tadilat, yenileme veya inşaat harcamalarına ilişkin uyuşmazlıklarda dikkate alınıyor.
Mal Paylaşımında Bilirkişi Raporları Neden Önemli?
Boşanma sonrası mal rejiminin tasfiyesi, yalnızca taşınmazların değerinin belirlenmesi değil, tarafların alacak haklarının hesaplanması bakımından da teknik incelemeler gerektirebiliyor.
Bilirkişi raporlarında gayrimenkullerin piyasa değeri, araç bedelleri, kredi borçları ve mali kayıtlar gibi unsurlar değerlendirilebiliyor.
Ancak bilirkişi raporlarının hukuki açıdan bağlayıcı nihai kararlar olmadığı ve mahkeme tarafından diğer delillerle birlikte değerlendirildiği unutulmamalı.
Eksik verilerle hazırlanan bir hesaplama ya da dikkate alınmayan bir ödeme belgesi, alacak miktarının belirlenmesini etkileyebiliyor.
Bu nedenle tarafların sunduğu belgeler ve raporlara ilişkin itirazlar, yargılama sürecinde önemli bir yer tutuyor.
Boşanmanın Mali Sonuçları Geleceği de Etkiliyor
Boşanma sürecinde mal paylaşımı kadar nafaka, tazminat ve çocukların velayeti gibi konular da tarafların gelecek yaşamlarını ilgilendiriyor.
Aile hukukuna ilişkin değerlendirmelerinde bu süreçlerin yalnızca hukuki değil, sosyal ve ekonomik sonuçlarının da bulunduğuna dikkat çeken Avukat Ezgi Akdivit Lafcı, yayımladığı bir diğer yazısında şu ifadeleri kullanıyor:
“Boşanma, yalnızca bir evliliğin sona ermesi değil; aynı zamanda geleceğinizi şekillendiren birçok mali ve sosyal konunun karara bağlanmasıdır.”
Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona eren evlilik birliğinin mali sonuçları, somut olayın özelliklerine bağlı olarak farklı hukuki süreçlerde değerlendirilebiliyor.
Özellikle edinilmiş malların tespiti, tarafların katkıları, mal rejiminin sona erdiği tarih ve alacakların hesaplanması, mal paylaşımının temel başlıkları arasında yer alıyor.
Her Mal Paylaşımı Davasında Aynı Sonuç Ortaya Çıkmıyor
Kayseri'de faaliyet gösteren Akdivit Hukuk Bürosu'nun kurucusu Avukat Ezgi Akdivit Lafcı'nın aile hukuku alanındaki değerlendirmeleri, boşanma sonrasında mal paylaşımının tek bir hesaplama yöntemiyle açıklanamayacağını ortaya koyuyor.
Evlilik tarihi, eşler arasında yapılan mal rejimi sözleşmeleri, malın edinilme biçimi, kişisel mal katkıları ve mevcut borçlar, hukuki değerlendirmeyi etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.
Uzmanlık gerektiren mali hesaplamalar ile tarafların somut delillerinin birlikte incelenmesi, yasal alacakların belirlenmesi açısından önem taşıyor.
Bu nedenle boşanmada ev ve araç paylaşımı konusunda genel bir sonuca ulaşmadan önce, uyuşmazlığın özelliklerinin Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu haber genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlık kendi koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.
