Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Eylül 2026 ödemeler dengesi istatistiklerini 13 Kasım 2026 Cuma günü yayımladı. Verilere göre cari işlemler hesabı Eylül'de 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Böylece cari denge Temmuz ve Ağustos'un ardından üst üste üçüncü ay fazla vermiş oldu. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise Eylül'deki fazla 7 milyar 342 milyon dolara ulaştı.
Gerçekleşme, piyasa beklentisinin de üzerinde kaldı. AA Finans'ın 14 ekonomistin katıldığı Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'nde Eylül için yaklaşık 2 milyar 394 milyon dolarlık fazla öngörülmüş, tahminler 1,9 milyar ile 2,9 milyar dolar arasında dağılmıştı. Yıllıklandırılmış cari açık da Ağustos'taki 41,3 milyar dolardan 39,2 milyar dolara geriledi.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Cari işlemler hesabı Eylül 2026'da 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi; yıllıklandırılmış cari açık 39,2 milyar dolara indi.
- Kim? Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB); veriyi Ticaret Bakanı Ömer Bolat da değerlendirdi.
- Nerede? Türkiye'nin dış ödemeler dengesi; veri TCMB'nin ödemeler dengesi istatistikleriyle açıklandı.
- Ne zaman? 13 Kasım 2026 Cuma.
- Nasıl? Hizmet gelirlerindeki güçlü seyir, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığını aşınca cari denge fazla verdi; finans hesabında ise portföy çıkışı ve rezerv azalışı öne çıktı.
- Neden önemli? Cari denge, kurun, rezervlerin ve dış finansman ihtiyacının seyrini belirleyen temel göstergelerden biri; üç aylık fazla, yıllık açığın daralmasına katkı veriyor.
Dış ticaret açığını hizmet gelirleri kapattı
AA'nın aktardığı TCMB verilerine göre Eylül'de ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 642 milyon dolar oldu. Buna karşılık hizmetler dengesinden kaynaklanan net girişler 9 milyar 14 milyon dolar olarak kaydedildi. Hizmet kalemleri içinde seyahat gelirleri net 6 milyar 573 milyon dolar, taşımacılık gelirleri ise net 3 milyar 88 milyon dolar oldu. Yaz sezonunun son ayında turizm gelirlerinin güçlü kalması, mal ticaretindeki açığı fazlasıyla telafi etti.
Yıllık bazda bakıldığında da hizmetlerin ağırlığı belirgin. Yıllıklandırılmış verilere göre ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 76,8 milyar dolar, hizmetler dengesi fazlası ise 66,1 milyar dolar düzeyinde. Birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi 2,1 milyar dolar açık veriyor. Yıllıklandırılmış hizmet ihracatı yüzde 3,7 artışla 127,2 milyar dolara ulaştı; bunun 61,6 milyar dolarını seyahat, 45,1 milyar dolarını taşımacılık gelirleri oluşturdu.
Finans hesabında portföy çıkışı dikkat çekti
Cari fazlaya karşın finans hesabı tarafında sermaye hareketleri dalgalı seyretti. Eylül'de doğrudan yatırımlardan 859 milyon dolar net giriş kaydedildi: Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 649 milyon dolar arttı. Gayrimenkul tarafında yurt dışı yerleşikler Türkiye'de 290 milyon dolar, yurt içi yerleşikler yurt dışında 183 milyon dolar net alım yaptı.
Portföy yatırımlarında ise 7 milyar 733 milyon dolar net çıkış yaşandı. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonlarında 5 milyar 859 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri'nde (DİBS) 495 milyon dolar net satış yaptı.
Kredi kullanımında bankalar yurt dışından 820 milyon dolar net geri ödeme yaparken diğer sektörler 1 milyar 861 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi. Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları Türk lirasında 782 milyon dolar artarken yabancı parada 2 milyar 272 milyon dolar azaldı. Resmi rezervlerde ise Eylül'de 10 milyar 13 milyon dolar net azalış görüldü. Yeni Şafak'ın aktardığına göre kripto varlıklarda da Eylül'de 21 milyon dolarlık net satış izlendi.
Ticaret Bakanlığı: Ekim'de de fazla bekleniyor
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, veriye ilişkin değerlendirmesinde Ocak-Eylül döneminde cari açığın 28 milyar dolar olduğunu, altın ve enerji hariç yıllıklandırılmış cari fazlanın ise 27,9 milyar dolara ulaştığını belirtti. Bolat, Ekim ayında dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,4 azalarak 6,7 milyar dolar olduğunu hatırlatarak “Temmuz, ağustos ve eylülün ardından ekim ayında da cari işlemler hesabında fazla verilmesi beklenmektedir” dedi.
Bolat, cari açığın milli gelire oranının ikinci çeyrekte yıllıklandırılmış yüzde 2,3 olduğunu, üçüncü çeyrekte de bu seviyeye yakın kalmasının ve tarihsel ortalamanın altında seyretmesinin beklendiğini ifade etti. 2002-2025 döneminin tarihsel ortalaması yüzde 3,4 düzeyinde bulunuyor. Bakan, risk unsuru olarak küresel ölçekte enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve oynaklığa dikkat çekti.
Yıl sonu beklentisi ve izlenecek başlıklar
AA Finans anketine katılan ekonomistlerin 2026 yıl sonu cari açık beklentisi ortalama 45,3 milyar dolar düzeyinde; tahminler 40 ile 54 milyar dolar arasında değişiyor. Yaz aylarındaki fazlalar yıllık açığı geriletse de yılın ilk yarısında biriken açık ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, yıllık görünümün belirleyicisi olmaya devam ediyor. Turizm sezonunun kapanmasıyla birlikte hizmet gelirlerinin mevsimsel olarak azalması, kış aylarında cari dengenin yeniden açığa dönme ihtimalini gündemde tutuyor.
Önümüzdeki dönemde Ekim ayı ödemeler dengesi verisi, enerji ithalat faturası ve portföy akımlarının yönü yakından izlenecek. Eylül'deki portföy çıkışı ve rezerv kaybı, cari fazlanın tek başına dış finansman görünümünü belirlemediğini; sermaye hareketlerinin de en az cari denge kadar önem taşıdığını gösteriyor.
Sık sorulan sorular
Eylül 2026'da cari denge ne kadar fazla verdi?
TCMB verilerine göre cari işlemler hesabı Eylül'de 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç fazla 7 milyar 342 milyon dolar oldu.
Beklenti ne yöndeydi?
AA Finans anketine katılan 14 ekonomist, Eylül için yaklaşık 2 milyar 394 milyon dolar fazla bekliyordu. Gerçekleşme beklentinin üzerinde kaldı.
Yıllıklandırılmış cari açık kaç oldu?
Ağustos'ta 41,3 milyar dolar olan yıllıklandırılmış cari açık, Eylül itibarıyla 39,2 milyar dolara geriledi.
Cari fazlada hangi kalem belirleyici oldu?
Hizmetler dengesinden 9 milyar 14 milyon dolarlık net giriş, 3 milyar 642 milyon dolarlık dış ticaret açığını fazlasıyla karşıladı. Seyahat gelirleri net 6 milyar 573 milyon dolar oldu.
Ekim ayında cari fazla bekleniyor mu?
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ekim'de de cari işlemler hesabında fazla verilmesinin beklendiğini açıkladı. Ekim verisi Aralık ayında yayımlanacak.
Kaynaklar
- TCMB: Ödemeler Dengesi İstatistikleri
- Anadolu Ajansı: Cari denge eylülde fazla verdi (13 Kasım 2026)
- Yeni Şafak: Üç ay üst üste cari fazla verdik (14 Kasım 2026)
- Borsagündem / AA Finans: Cari dengede eylül için fazla beklentisi
- Uzmanpara: Cari işlemler hesabı eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (Public domain).
