Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), sanayi üreticilerinin hem yurt içi hem de yurt dışı satışlarındaki fiyat değişimini birlikte ölçen Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi'nin eylül 2026 sonuçlarını açıkladı. Endeks eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,31, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29,32 arttı. Yıllık artış hızı ağustostaki yüzde 29,39'un hafifçe altında kalırken aylık artış, ağustostaki yüzde 2,9'luk seviyeden geriledi. Eylülde aylık bazda en sert yükseliş yüzde 5,97 ile enerji grubunda görüldü.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? Toplam sanayi üretici fiyatları eylülde aylık yüzde 2,31, yıllık yüzde 29,32 arttı.
- Kim? Veriyi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yayımladı; Anadolu Ajansı dahil ajanslar duyurdu.
- Nerede? Türkiye geneli; madencilik, imalat, enerji ve su sektörlerindeki üreticiler.
- Ne zaman? Eylül 2026 dönemi verisi 20 Ekim 2026 Salı günü açıklandı.
- Nasıl? Endeks, sanayi üreticilerinin iç ve dış piyasaya sattıkları ürünlerin fiyatlarındaki değişimi ölçüyor.
- Neden önemli? Üretici fiyatları, maliyet baskısının tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıyabileceğine dair öncü bir gösterge olarak izleniyor.
Ana göstergeler: aylık yüzde 2,31, yıllık yüzde 29,32
TÜİK verilerine göre toplam sanayi üretici fiyat endeksi eylülde:
- Bir önceki aya göre yüzde 2,31,
- Bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 25,03,
- Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 29,32,
- On iki aylık ortalamalara göre yüzde 29,35 arttı.
Ağustos döneminde endeks aylık yüzde 2,9, yıllık yüzde 29,39 artmış, aralık ayına göre artış yüzde 22,21 olarak gerçekleşmişti. Böylece eylülde aylık fiyat artışı yavaşladı, yıllık oran ise yatay bir seyir izledi. Haziran ayında yıllık artış yüzde 28,78, temmuzda yüzde 28,4 olarak açıklanmıştı; yaz aylarından bu yana yıllık oran yüzde 28-29,5 bandında hareket ediyor.
Sektörlerde tablo: madencilikte yıllık artış yüzde 35,92
Sanayinin dört ana sektörüne bakıldığında yıllık bazda en yüksek artış madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 35,92 ile kaydedildi. İmalat sektöründe fiyatlar yıllık yüzde 30,58, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 29,7 yükseldi. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında ise yıllık artış yüzde 8,67 ile sınırlı kaldı.
Aylık değişimlerde tablo farklılaşıyor. İmalat fiyatları eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,49 artarak genel endeksin üzerinde bir seyir izledi. Su temini ve atık yönetiminde aylık artış yüzde 1,83, elektrik ve gazda yüzde 0,97 oldu. Madencilik ve taş ocakçılığında ise fiyatlar aylık bazda yüzde 0,15 geriledi. Sanayi üretiminin en büyük bölümünü oluşturan imalattaki aylık artışın genel endeksin üzerinde kalması, eylüldeki yükselişin ağırlıklı olarak imalat ürünlerinden kaynaklandığını gösteriyor; madencilikteki aylık düşüş ise genel endeksi sınırlı ölçüde aşağı çekti.
Ana sanayi gruplarında enerji öne çıktı
Ana sanayi grupları sınıflamasında yıllık artışlar şöyle gerçekleşti:
- Enerji: yüzde 44,64 (aylık yüzde 5,97)
- Ara malı: yüzde 29,42 (aylık yüzde 2,09)
- Dayanıklı tüketim malı: yüzde 27,55 (aylık yüzde 1,17)
- Dayanıksız tüketim malı: yüzde 27,02 (aylık yüzde 1,58)
- Sermaye malı: yüzde 21,19 (aylık yüzde 1,39)
Enerji grubundaki yükseliş dikkat çekiyor. Haziranda enerji fiyatları aylık bazda yüzde 0,3 gerilemiş, yıllık artış yüzde 30,13 olarak açıklanmıştı. Eylülde ise yıllık artış yüzde 44,64'e çıktı. Bu dönemde Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının Orta Doğu kaynaklı arz kaygılarıyla 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyelere tırmandığı ajans haberlerine yansımıştı. Ara malı grubundaki aylık yüzde 2,09'luk artış da sanayicinin girdi maliyetlerinin izlenmesi açısından önemli bir veri olarak öne çıkıyor.
Sermaye malı grubunda yıllık artışın yüzde 21,19 ile en düşük seviyede kalması, makine ve teçhizat gibi yatırım mallarında fiyat artışlarının genel endeksin belirgin şekilde altında seyrettiğini gösteriyor.
Yİ-ÜFE ile farkı ne?
TÜİK, her ayın başında enflasyon verileriyle birlikte yalnızca yurt içi satışları kapsayan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE)'ni açıklıyor. Eylül ayına ait Yİ-ÜFE, 5 Ekim'de aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 artış olarak duyurulmuştu. Ayın 20'si civarında yayımlanan toplam sanayi endeksi ise yurt dışı satışları da hesaba katarak ihracata dönük üreticilerin fiyatlama davranışını da kapsıyor. Eylülde toplam endeksin yıllık artışının Yİ-ÜFE'nin yaklaşık 2 puan üzerinde kalması, dış piyasaya satılan ürünlerde fiyatların lira bazında daha hızlı yükseldiğine işaret ediyor.
Kira, sözleşme ve resmi hesaplamalarda kullanılan referans endeks genellikle Yİ-ÜFE ve TÜFE olduğundan, toplam sanayi endeksi daha çok makroekonomik analizlerde ve sanayi maliyetlerinin takibinde kullanılıyor.
Gözler Perşembe günkü faiz kararında
Üretici fiyatları, maliyet kaynaklı fiyat baskılarının tüketiciye ne ölçüde yansıyabileceğinin göstergelerinden biri olarak para politikası açısından da takip ediliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu'nun faiz kararı 22 Ekim Perşembe günü açıklanacak. Ekim ayı tüketici ve yurt içi üretici enflasyonu verileri ise TÜİK takvimine göre kasım ayının ilk günlerinde yayımlanacak.
Sık sorulan sorular
Toplam sanayi ÜFE eylülde kaç oldu?
TÜİK verilerine göre endeks eylülde aylık yüzde 2,31, yıllık yüzde 29,32 arttı. Aralık 2025'e göre artış yüzde 25,03 oldu.
Toplam sanayi ÜFE ile Yİ-ÜFE aynı şey mi?
Hayır. Yİ-ÜFE yalnızca yurt içi satış fiyatlarını ölçer; toplam sanayi ÜFE yurt içi ve yurt dışı satışları birlikte kapsar. Eylülde Yİ-ÜFE yıllık yüzde 27,38 artmıştı.
En çok hangi grupta artış oldu?
Ana sanayi gruplarında yıllık bazda en yüksek artış yüzde 44,64 ile enerjide, sektörlerde ise yüzde 35,92 ile madencilik ve taş ocakçılığında görüldü.
Kira artışında bu endeks kullanılır mı?
Konut ve işyeri kira artışlarında yasal üst sınır TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına göre belirlenir; toplam sanayi ÜFE bu hesapta kullanılmaz.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı: Toplam sanayi üretici fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 2,31, yıllık yüzde 29,32 arttı
- Bloomberg HT: Sanayi üretici fiyatları eylülde yüzde 2,31 arttı
- Borsagündem: Toplam sanayi üretici fiyatları ağustos verisi
- Paratic: Yİ-ÜFE eylül 2026
- TÜİK Veri Portalı
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).
