İngiliz enerji şirketi bp, madeni yağ markası Castrol'deki yüzde 65'lik hissesinin ABD merkezli yatırım şirketi Stonepeak'e satışını 2 Kasım 2026'da tamamladı. Şirketin açıklamasına göre bp, işlemden vergi sonrası yaklaşık 6 milyar dolar gelir elde etti ve Castrol'deki yüzde 35'lik payını elinde tutmaya devam ediyor. Satışla birlikte Castrol, kendi yönetimi, yönetişim yapısı ve stratejik öncelikleriyle bağımsız bir şirket olarak faaliyet göstermeye başladı. İşlem ilk olarak Aralık 2025'in sonunda duyurulmuştu.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? bp, Castrol'deki yüzde 65'lik hissesinin Stonepeak'e satışını tamamladı; vergi sonrası gelir yaklaşık 6 milyar dolar.
- Kim? bp, ABD'li altyapı odaklı yatırım şirketi Stonepeak ve Castrol; CPP Investments dolaylı azınlık yatırımcı olarak işlemde yer aldı.
- Nerede? Merkezi İngiltere'de bulunan Castrol, 150'yi aşkın ülkede ürün satıyor.
- Ne zaman? Satış 2 Kasım 2026'da tamamlandı; anlaşma Aralık 2025'te duyurulmuştu.
- Nasıl? Stonepeak ile bp'nin yüzde 65'e yüzde 35 oranında ortak olduğu yapı üzerinden; bp kalan payını iki yıllık satış yasağından sonra elden çıkarabilecek.
- Neden önemli? bp, elde ettiği nakdi finansal yükümlülüklerini azaltmak ve bilançosunu güçlendirmek için kullanacak.
Satışın ayrıntıları
bp'nin açıklamasına göre yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi sonrası gelirin içinde, şirketin elinde kalan yüzde 35'lik paydan kısa ve orta vadede elde etmeyi bekleyeceği temettü gelirine karşılık yaklaşık 0,8 milyar dolarlık bir ön ödeme ile olağan diğer düzeltmeler de bulunuyor. bp, kalan payını özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırım olarak muhasebeleştirecek ve bu paydan kısa ile orta vadede kazanç ya da temettü beklemiyor. Açıklamaya göre Stonepeak'in kâr dağıtımında öncelik hakkı bulunuyor.
Satış, Castrol'ün başka ülkelerdeki azınlık paylarını da kapsıyor. Bunlar arasında Hindistan'daki yüzde 49, Vietnam'daki yüzde 35, Suudi Arabistan'daki yüzde 50 ve Tayland'daki yüzde 40'lık paylar yer alıyor. bp, iki yıllık satış yasağı (lock-up) süresinin ardından elindeki yüzde 35'lik payı satma seçeneğine sahip olacak. Şirketin verilerine göre 30 Eylül 2026 itibarıyla Castrol'deki kontrol gücü olmayan payların bp bilançosundaki tarihî maliyet değeri yaklaşık 0,45 milyar dolar, borç benzeri yükümlülükler ise yaklaşık 0,3 milyar dolar düzeyindeydi.
Castrol'e yeni yönetim kurulu
Private Equity Wire'ın Reuters'a dayandırdığı habere göre Stonepeak, Shell'in eski CEO'su Ben van Beurden'i Castrol'ün yönetim kurulu başkanlığına getirdi. Habere göre yeni kurulda van Beurden dahil dört bağımsız üye, Stonepeak'i temsil eden üç üye ve bp'yi temsil eden iki üye yer alıyor. Kanada Emeklilik Planı Yatırım Kurulu (CPP Investments) ise işleme dolaylı azınlık yatırımcı olarak katıldı. Castrol'ün CEO'su Michelle Jou, bp'nin açıklamasında Stonepeak ve yeni yönetim kuruluyla birlikte şirketin potansiyelini ortaya çıkarmak için çalışmayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.
Merkezi İngiltere'de bulunan Castrol'ün 6 binden fazla çalışanı bulunuyor ve ürünleri 150'yi aşkın ülkede satılıyor. Şirket, başta otomotiv olmak üzere farklı sektörlere madeni yağ ürünleri sunuyor. Altyapı yatırımlarına odaklanan Stonepeak'in yönettiği varlık büyüklüğü ise açıklamaya göre yaklaşık 98 milyar dolar.
bp için ne anlama geliyor?
bp CEO'su Meg O'Neill, işlemin şirkete bugün kayda değer bir nakit girişi sağladığını, bunu yaparken Castrol'ün gelecekteki büyümesinden değerli bir pay almaya devam ettiklerini söyledi. O'Neill, Castrol'ün artık bir sonraki büyüme aşamasını hızlandırmak için daha fazla bağımsızlığa sahip olacağını da ekledi. TT News'in Bloomberg'e dayandırdığı habere göre O'Neill, Nisan 2026'da göreve başlayarak bp'nin şirket dışından gelen ilk CEO'su oldu ve uzun vadeli stratejisini aralık ayında açıklamaya hazırlanıyor.
Aynı habere göre bp, satıştan elde edilen nakdi klasik borçlar, hibrit tahviller, kiralama yükümlülükleri ve Deepwater Horizon kazası nedeniyle yapılan ödemeler gibi finansal yükümlülüklerini azaltmak için kullanacak. Şirketin net borcu 2026'nın üçüncü çeyreği sonunda 13,87 milyar dolar seviyesindeydi. bp, son dönemde işini sadeleştirmek ve yatırımlarını arama-üretim, rafineri-pazarlama ve ticaret faaliyetlerine yoğunlaştırmak amacıyla bir dizi varlık satışını tamamladı. AJ Bell'in Aralık 2025 tarihli değerlendirmesine göre Castrol satışı, bp'nin 2027'ye kadar yaklaşık 20 milyar dolarlık varlık satışı planının parçası olarak görülüyordu.
Anlaşmanın geçmişi
bp, Castrol'deki yüzde 65'lik payı Stonepeak'e satma anlaşmasını Aralık 2025'in sonunda duyurmuştu. O dönemde yapılan açıklamalarda işlemin Castrol'e yaklaşık 10,1 milyar dolarlık bir şirket değeri biçtiği belirtilmiş, kapanışın düzenleyici onaylara bağlı olarak 2026 sonuna kadar gerçekleşmesi beklenmişti. Satış, bu takvimin öncesinde, kasım başında tamamlandı.
Sık sorulan sorular
bp Castrol'ü kime sattı?
bp, Castrol'deki yüzde 65'lik hissesini ABD merkezli altyapı odaklı yatırım şirketi Stonepeak'e sattı.
Satıştan ne kadar gelir elde edildi?
bp'nin açıklamasına göre vergi sonrası gelir yaklaşık 6 milyar dolar; bunun yaklaşık 0,8 milyar doları kalan payın temettülerine karşılık ön ödeme.
bp'nin Castrol'de payı kaldı mı?
Evet, bp yüzde 35'lik payını koruyor ve iki yıllık satış yasağından sonra bu payı satabilecek.
Castrol'ün yeni yönetim kurulu başkanı kim?
Reuters'a dayanan haberlere göre Shell'in eski CEO'su Ben van Beurden yönetim kurulu başkanı oldu.
bp gelirini nerede kullanacak?
Şirket, nakdi finansal yükümlülüklerini azaltmak ve bilançosunu güçlendirmek için kullanacağını açıkladı.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynaklar
- bp: bp completes Castrol transaction (2 Kasım 2026)
- Anadolu Ajansı: Enerji şirketi bp, Castrol'deki yüzde 65'lik hissesini 6 milyar dolara sattı
- Private Equity Wire: Stonepeak completes Castrol acquisition and appoints van Beurden as chair
- TT News: BP completes Castrol lubricants unit sale to Stonepeak
- AJ Bell: BP to net $6 billion from sale of 65% stake in Castrol to Stonepeak
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (Kamu malı (Public domain)).
